 |
Bugünkü
İzmir Ticaret Borsası'nın temeli, 1891 yılında Nişli Hacı Ali Efendi
ve onun etrafında toplanan bir avuç tüccarın çabaları sonucu atıldı.
XIX. Yüzyıl'ın ikinci yarısında, İzmir ilinin ticaret hacminin
genişlemesi, bir takım sorunları beraberinde getirmişti. Nakliye,
depolama gibi sorunlara çözüm üretilebilirken, ürünlerin pazara
çıkma koşullarındaki sağlıksızlık ticari yaşamı olumsuz etkiliyordu.
İzmir'de ticari hayatın hareketli olması nedeniyle, 1891'den önce
de alıcı ve satıcıların bir araya geldiği, pazarlık yapılarak çeşitli
ürünlerin alım satımının gerçekleştiği mekanların olmasına karşın,
bunlar modern anlamda borsa tanımı içinde değerlendirilebilecek
yerler değildi. İzmir'de hukuki statüye sahip, belirli esaslar
dahilinde işleyen modern bir borsa kurma tartışmaları ancak 1890'lı
yılların başlarında başladı. Bu tartışmalar sürerken, Arabyan Karabet
Efendi ve Nişli Hacı Ali Efendi İzmir'de ayrı ayrı borsa kurma
yolunda çalışmalara başladılar. Bugünkü İzmir Ticaret Borsası'nın
temeli sayılan Nişli Hacı Efendi'nin borsası 14 Aralık 1891 Pazartesi
günü açıldı.
Osmanlı Devleti'nin 1886'da yayınladığı ve borsalara ait ilk
düzenleme olan Umum Borsalar Nizamnamesi'nde, borsaların kurulması
işini devletin üstlendiği, her şehirde ancak bir borsa kurulabileceği
açıkça belirtiliyordu. İzmir'de usule aykırı iki tane borsanın
kurulması üzerine Valilik harekete geçti. Hükümet, 1892 yılı Haziran
ayı içinde, söz konusu borsalar konusunda karara vardı. Nişli Hacı
Ali Efendi'nin binası, borsa binası olarak tercih edildi. Böylelikle,
borsa konusundaki uyuşmazlık ve iki başlılık giderilmiş oldu.
Nişli Hacı Ali Efendi'nin borsası 13 Haziran 1892 Pazartesi günü,
resmi törenle yeniden açıldı. Bina bir süre sonra yetersiz kalınca,
borsa bugün Turizm İl Müdürlüğü'nün bulunduğu binaya taşındı. 1891
yılından itibaren kuruluş sürecine giren, 1892 yılında hükümetçe
tanınarak açılışı gerçekleştirilen İzmir Ticaret Borsası, resmi
nizamnamesine ancak 1895 yılında kavuşabildi. Bina sıkıntısı bitmeyen
Borsa kendi binasını yapmak için kolları sıvadı. Yangın yeri olan
ve İkinci Kordon'da bulunan iki numaralı adadaki yaklaşık bin dokuz
yüz küsur metrekarelik arsa Belediye'den tahsis edildi. Binanın
temeli 25 Kasım 1926'da görkemli bir törenle atıldı. Yapımı, Tahsin
Sermet Bey ve Hüseyin Mazlum tarafından gerçekleştirilen bina 11
Haziran 1928 tarihinde yönetim kurulunca teslim alındı. Binanın
açılışı 23 Temmuz 1928 Pazartesi günü saat onda, binden fazla davetli
ve halkın huzurunda gerçekleştirildi.
|
 |